← Terug naar het pakket
Niveau:groep 5/6groep 7groep 8vmbo 1vmbo 2vmbo 3havo 1havo 2havo 3vwo 1vwo 2vwo 3

8 juni 2026 · vmbo 2 · vmbo leerjaar 2

Iran en Amerika: een conflict dat de wereld raakt

AARDRIJKSKUNDE · GESCHIEDENIS · BURGERSCHAP

Lesdoelen

  1. Na deze les kun je Iran, de Verenigde Staten en de Straat van Hormuz op de kaart aanwijzen.
  2. Na deze les kun je in je eigen woorden uitleggen waar het conflict tussen Iran en de VS over gaat — en wat een staakt-het-vuren is.
  3. Na deze les kun je uitleggen waarom een conflict ver weg ook Nederland raakt: olie, prijzen en veiligheid.

Lesplanning

  1. Doelen
  2. Foto van de dag
  3. Uitleg: wat er gebeurd is, waar het om gaat en wat Nederland ervan merkt
  4. Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
  5. Afsluiting: doelen-check en stelling

Uitleg — kernpunten

Foto van de dag: de Straat van Hormuz

  • Dit is de Straat van Hormuz: een zeestraat tussen Iran en Oman, op het smalste punt nog geen 40 kilometer breed.
  • Normaal vaart hier ongeveer een vijfde van alle olie ter wereld doorheen.
  • Sinds maart is de zeestraat grotendeels geblokkeerd: er varen veel minder schepen.

Denkvraag: Hoe kan één smalle zeestraat, duizenden kilometers hiervandaan, de prijs aan de Nederlandse pomp bepalen?

Wat is er gebeurd? De tijdlijn

    Denkvraag: Wat is het verschil tussen een staakt-het-vuren en vrede?

    Waar gaat het conflict over?

    • Iran en de VS zijn al sinds 1979 vijanden. Ze botsen al tientallen jaren over macht en invloed in het Midden-Oosten.
    • De VS en Israël zéggen: wij wilden voorkomen dat Iran een kernwapen maakt. Dat is hun claim.
    • Iran zégt: ons nucleaire programma is vreedzaam — ook een claim. De atoomwaakhond IAEA vond geen bewijs voor een kernwapen, maar mocht het laatste jaar niet meer overal controleren.

    Denkvraag: Waarom is het verschil tussen 'het volk' en 'de regering' belangrijk als je over dit nieuws praat?

    Wat merkt Nederland ervan?

    • Olie werd duurder: van ongeveer 70 dollar per vat vóór de oorlog naar ongeveer 96 dollar nu. Tanken en vervoer kosten meer.
    • De gasprijs op de Europese markt verdubbelde tijdelijk: van ±30 naar ±70 euro per megawattuur.
    • Het kabinet kwam met een steunpakket van bijna 1 miljard euro tegen de hoge energieprijzen.

    Denkvraag: Wie in Nederland merkt deze prijsstijgingen het eerst, denk je? Waarom?

    Wie kan dit conflict stoppen?

    • Oorlogen stoppen zelden vanzelf: er is diplomatie nodig — praten, bemiddelen en afspraken maken.
    • Pakistan bemiddelde in april bij het staakt-het-vuren; de VN en Europese landen dringen aan op een echt vredesakkoord.
    • Europa vecht niet mee, maar voelt de gevolgen wel: dure energie, onveiligheid op zee en mensen op de vlucht.

    Stelling: “Europa moet actief bemiddelen voor vrede tussen Iran en Amerika.”

    Quiz met antwoorden

    1. Waar ligt de Straat van Hormuz?
      • A) Tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman ✓
      • B) Tussen de Rode Zee en de Middellandse Zee
      • C) Tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee
      • D) Tussen de Noordzee en de Oostzee
    2. Een vat olie kostte vóór de oorlog 70 dollar en nu 96 dollar. Hoeveel duurder is dat?
      • A) 16 dollar
      • B) 26 dollar ✓
      • C) 36 dollar
      • D) 166 dollar
    3. Je leest: “Iran zegt dat de Straat van Hormuz gewoon open is voor handelsschepen.” Wat is die uitspraak?
      • A) Een feit, want het staat in het nieuws
      • B) Een claim van een strijdende partij ✓
      • C) Een schatting van een onafhankelijke organisatie
      • D) Een leugen, dat weet je zonder te checken zeker
    4. Waarom werd benzine in Nederland duurder door dit conflict?
      • A) Nederland koopt alle olie rechtstreeks in Iran
      • B) De Nederlandse regering verhoogde de belasting op benzine
      • C) Er kwam minder olie op de wereldmarkt, dus steeg de prijs overal ✓
      • D) Nederlandse raffinaderijen werden aangevallen
    5. Er is een staakt-het-vuren, maar toch waren er afgelopen weekend weer aanvallen. Wat zegt dat?
      • A) Dat het nieuws niet klopt
      • B) Dat een staakt-het-vuren een afspraak is die gebroken kan worden — het is nog geen vrede ✓
      • C) Dat de oorlog nu automatisch wereldwijd wordt
      • D) Dat het staakt-het-vuren alleen overdag geldt
    6. Waarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen het Iraanse volk en de Iraanse regering?
      • A) Omdat gewone Iraniërs — ook klasgenoten met Iraanse wortels — niet kiezen wat hun regering doet ✓
      • B) Omdat het volk en de regering altijd hetzelfde willen
      • C) Omdat de regering van Iran niet in Iran woont
      • D) Omdat het volk de oorlog is begonnen
    7. Wat gebeurde er op 28 februari 2026?
      • A) Iran viel Israël als eerste aan
      • B) Er werd een vredesakkoord getekend
      • C) De VS en Israël begonnen grootschalige aanvallen op Iran ✓
      • D) Iran opende de Straat van Hormuz
    8. Hoeveel van alle olie ter wereld gaat normaal gesproken door de Straat van Hormuz?
      • A) Ongeveer 1%
      • B) Ongeveer 5%
      • C) Ongeveer 20% ✓
      • D) Ongeveer 80%

    Actuales · actuales.nl/lespakket/iran-amerika · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.