← Terug naar het pakket
Niveau:groep 5/6groep 7groep 8vmbo 1vmbo 2vmbo 3havo 1havo 2havo 3vwo 1vwo 2vwo 3

1 juni 2026 · havo 1 · havo leerjaar 1

Oekraïne en Rusland: praten over vrede

AARDRIJKSKUNDE · GESCHIEDENIS · BURGERSCHAP

Lesdoelen

  1. Na deze les kun je Oekraïne, Rusland en hun buurlanden op de kaart aanwijzen en laten zien waar het front ongeveer loopt.
  2. Na deze les kun je in je eigen woorden uitleggen waarom de oorlog begon en wat er nu speelt: het staakt-het-vuren en de vredesgesprekken.
  3. Na deze les kun je bij oorlogsnieuws het verschil benoemen tussen een feit, een schatting en een claim — en uitleggen hoe je een claim checkt.

Lesplanning

  1. Doelen
  2. Foto van de dag
  3. Uitleg: de kaart, praten over vrede en nieuws checken
  4. Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
  5. Afsluiting: doelen-check en stelling

Uitleg — kernpunten

Foto van de dag: een klaslokaal in Kyiv

  • In Oekraïne is al ruim vier jaar oorlog — en tóch gaan kinderen er naar school.
  • Lessen zijn soms online of in een schuilkelder, als het ergens niet veilig is.
  • Dit voorjaar is er groot nieuws: er wordt gepraat over vrede. Daarover gaat deze les.

Denkvraag: Wat zou jij het lastigst vinden aan school in oorlogstijd? En wat zou je juist fijn vinden aan tóch naar school gaan?

De kaart: wat is er aan de hand?

  • Oekraïne is een groot land in Oost-Europa. Het grenst aan Rusland én aan EU-landen zoals Polen en Roemenië.
  • In 2014 bezette Rusland het schiereiland de Krim. Op 24 februari 2022 viel Rusland het hele land aan.
  • Rusland bezet nu ongeveer een vijfde van Oekraïne, vooral in het oosten en zuiden (schatting van onafhankelijke kaartenmakers).

Denkvraag: Kijk naar de kaart: Oekraïne grenst aan Rusland én aan EU-landen. Waarom volgen landen als Polen en Nederland deze oorlog zo goed, denk je?

Praten over vrede — maar het is nog geen vrede

  • In februari 2026 praatten de VS, Oekraïne en Rusland met elkaar in Genève (Zwitserland).
  • Dit voorjaar ruilden de landen honderden krijgsgevangenen uit — op 15 mei nog 205 om 205 soldaten.
  • Van 9 t/m 11 mei gold een staakt-het-vuren: drie dagen afgesproken stoppen met schieten. Beide landen zeiden dat de ander zich er niet helemaal aan hield.

Denkvraag: Drie dagen niet schieten is nog geen vrede. Wat moet er volgens jou allemaal geregeld zijn vóór je het écht vrede kunt noemen?

Oorlogsnieuws checken: feit, schatting of claim?

  • In een oorlog vertellen beide landen het nieuws zo gunstig mogelijk voor zichzelf. Dat heet ook wel propaganda.
  • Cijfers over veroverd gebied of verliezen zijn daarom bijna altijd claims: beweringen van één partij.
  • Journalisten checken claims met satellietbeelden, onafhankelijke onderzoekers en meerdere bronnen — dat kost tijd.

Oekraïners in Nederland — en de keuze voor Europa

  • Zo'n 132.000 Oekraïners wonen in Nederland (telling gemeenten, begin 2026), onder wie ongeveer 21.000 kinderen en jongeren — misschien ook bij jou op school.
  • Velen zijn hier al sinds 2022: vier jaar school, vrienden en sport in Nederland. Ze mogen zeker tot maart 2027 blijven.
  • De EU leent Oekraïne 90 miljard euro voor 2026 en 2027: voor verdediging (zoals drones) én voor de wederopbouw.

Stelling: “Europa moet Oekraïne blijven steunen, ook als dat Nederland geld kost.”

Quiz met antwoorden

  1. Wanneer begon de grootschalige Russische aanval op heel Oekraïne?
    • A) In 2014
    • B) Op 24 februari 2022 ✓
    • C) Op 9 mei 2026
    • D) In 2020
  2. Het schiereiland dat Rusland al sinds 2014 bezet houdt, vind je op de kaart in de Zwarte Zee. Hoe heet het?
    • A) De Donbas
    • B) De Krim ✓
    • C) De Koerilen
    • D) De Kaukasus
  3. Rusland meldt dat het een stad heeft veroverd; Oekraïne ontkent dat. Wat doet een goede journalist?
    • A) Het Russische bericht overnemen, want Rusland is groter
    • B) Het Oekraïense bericht overnemen, want Oekraïne is aangevallen
    • C) Beide berichten als claims behandelen en onafhankelijke bronnen zoeken, zoals satellietbeelden ✓
    • D) Niets publiceren tot de oorlog voorbij is
  4. Rusland en Oekraïne ruilden dit voorjaar honderden krijgsgevangenen uit, terwijl ze nog in oorlog zijn. Waarom past zo'n ruil bij vredesgesprekken?
    • A) Beide landen hebben dan minder soldaten nodig
    • B) Het is een afspraak die lukt — zo bouw je voorzichtig vertrouwen op voor grotere afspraken ✓
    • C) Een ruil betekent dat de oorlog officieel voorbij is
    • D) De EU verplicht beide landen tot zulke ruils
  5. Waarom is een staakt-het-vuren nog geen vrede?
    • A) Omdat een staakt-het-vuren alleen in de winter geldt
    • B) Omdat soldaten dan tóch mogen doorvechten
    • C) Omdat er nog niets is afgesproken over de grote vragen, zoals gebied en veiligheid ✓
    • D) Omdat alleen de Verenigde Naties vrede mogen sluiten
  6. Wat is de hoofdstad van Oekraïne?
    • A) Moskou
    • B) Warschau
    • C) Kyiv ✓
    • D) Donetsk
  7. “Wij hebben drie dorpen veroverd,” meldt een leger. Wat is dit volgens de checktabel uit de les?
    • A) Een feit: een leger weet zoiets zeker
    • B) Een schatting: het zijn er ongeveer drie
    • C) Een claim: een bewering van één partij die nog gecheckt moet worden ✓
    • D) Een mening: iedereen mag dit vinden
  8. Hoeveel van Oekraïne bezet Rusland nu ongeveer, volgens onafhankelijke kaartenmakers?
    • A) Bijna de helft
    • B) Ongeveer een vijfde ✓
    • C) Ongeveer 2 procent
    • D) Vrijwel het hele land

Actuales · actuales.nl/lespakket/oekraine-rusland · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.