16 juni 2026 · groep 5/6 · groep 5/6
Hoe een grafiek je voor de gek houdt
REKENEN & WISKUNDE · BURGERSCHAP
Lesdoelen
- Na deze les kun je een staafgrafiek lezen: je ziet welke balk het hoogst is.
- Na deze les weet je dat een grafiek een plaatje van cijfers is.
- Na deze les zie je de stiekeme truc: soms begint de streep niet bij 0.
Lesplanning
- Doelen
- Foto van de dag: twee grafieken, dezelfde cijfers
- Uitleg: de assen lezen en de drie trucs
- Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
- Afsluiting: doelen-check en stelling
Uitleg — kernpunten
Foto van de dag: twee keer dezelfde bekers
- Groep 5 en groep 6 verkochten bekers limonade op het schoolfeest.
- Er zijn twee grafieken van precies dezelfde aantallen.
- Toch lijkt de ene groep veel meer te hebben. Hoe kan dat?
Denkvraag: Welke grafiek zou groep 6 kiezen om mee op te scheppen?
Een grafiek is een plaatje van cijfers
- Elke balk is een aantal. Hoe hoger de balk, hoe meer.
- Groep 5 verkocht 40 bekers, groep 6 50.
- Lees af: kijk naar de bovenkant van de balk en zoek het getal.
Denkvraag: Hoeveel bekers verkocht groep 5? En hoeveel meer had groep 6?
De stiekeme truc: waar begint de streep?
- Een eerlijke grafiek laat de streep bij 0 beginnen.
- Begin je pas bij 38, dan lijkt een klein verschil ineens heel groot.
- De cijfers blijven gelijk — alleen het plaatje is anders.
Denkvraag: Waarom is het niet eerlijk om de streep pas bij 38 te laten beginnen?
Eerlijk of stiekem?
- Een stiekeme grafiek liegt niet met de cijfers, maar wel met het plaatje.
- Wie goed naar de streep kijkt, trapt er niet in.
Stelling: “Je mag een grafiek zó tekenen dat jouw groep het meeste lijkt te hebben.”
Quiz met antwoorden
- Wat laat een staafgrafiek zien?
- A) Alleen kleuren
- B) Aantallen, met balken ✓
- C) Alleen woorden
- D) De tijd op een klok
- Hoe zie je in welke balk het meeste zit?
- A) De dunste balk
- B) De hoogste balk ✓
- C) De linkerbalk
- D) De kleurigste balk
- Waar hoort een eerlijke grafiek te beginnen?
- A) Bij 0 ✓
- B) Bij 38
- C) Bij 100
- D) Maakt niet uit
- Groep 5 verkocht 40 bekers, groep 6 verkocht 50. Wie verkocht er meer?
- A) Groep 5
- B) Groep 6 ✓
- C) Allebei evenveel
- D) Dat kun je niet zien
- Hoeveel bekers verkocht groep 6 méér dan groep 5?
- A) 5
- B) 10 ✓
- C) 50
- D) 90
- De streep begint bij 38 in plaats van bij 0. Wat gebeurt er?
- A) Niets
- B) Een klein verschil lijkt heel groot ✓
- C) De cijfers veranderen
- D) De grafiek verdwijnt
Actuales · actuales.nl/lespakket/misleidende-grafieken · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.