16 juni 2026 · vmbo 1 · vmbo leerjaar 1
Van flesje tot microplastic: de scheikunde van plastic
SCHEIKUNDE · BURGERSCHAP
Lesdoelen
- Na deze les kun je uitleggen dat plastic een polymeer is en de soorten (PET, PE, PP) aan het symbool herkennen.
- Na deze les kun je scheidingsmethoden benoemen waarmee afval wordt gesorteerd (dichtheid, magneet, met de hand).
- Na deze les kun je met percentages werken: hoeveel plastic wordt gerecycled, en wat microplastic is.
Lesplanning
- Doelen
- Foto van de dag: het PET-flesje
- Uitleg: polymeren, sorteren, recyclen en microplastic
- Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
- Afsluiting: doelen-check en stelling
Uitleg — kernpunten
Foto van de dag: het flesje met een nummer
- Op bijna elk plastic staat een driehoekje met een nummer.
- Dat nummer vertelt welk soort plastic het is.
- Plastic wordt gemaakt uit aardolie en vergaat heel langzaam.
Denkvraag: Waarom staat er een nummer op plastic? Wat zou je ermee kunnen doen bij het afval?
Wat is plastic eigenlijk?
- Plastic is een polymeer: een hele lange ketting van kleine bouwstenen (monomeren).
- De grondstof is aardolie of aardgas — plastic is dus eindig.
- Soorten: PET (flessen, code 1), PE (tassen, 2/4), PP (potjes, 5).
Sorteren is scheiden
- Op dichtheid: in water zinkt PET (zwaarder dan water), terwijl PE en PP drijven.
- Met een magneet haal je metaal (ijzer) uit het afval.
- Daarna scheiden machines en mensen verder op kleur en vorm.
Denkvraag: Waarom kun je twee soorten plastic uit elkaar halen met alleen een bak water?
Recyclen: hoeveel lukt er?
- Niet al het plastic wordt gerecycled; een groot deel wordt verbrand voor energie.
- Goed sorteren (schoon en op soort) maakt recyclen makkelijker.
- Wat in het milieu belandt, wordt zwerfafval.
Denkvraag: Op het bord staat: 37% gerecycled. Hoeveel procent wordt dus níét gerecycled?
Microplastic en wat jij kunt doen
- Plastic vergaat niet echt; het breekt af tot microplastic (stukjes < 5 mm).
- Microplastic komt in water, bodem en voedsel terecht.
- Minder gebruiken en goed scheiden helpt het meest.
Stelling: “Op álle plastic flesjes en blikjes zou statiegeld moeten zitten.”
Quiz met antwoorden
- Waar wordt plastic van gemaakt?
- A) Hout
- B) Aardolie of aardgas ✓
- C) Zand
- D) Water
- Wat is een polymeer?
- A) Een metaal
- B) Een lange ketting van kleine bouwstenen ✓
- C) Een soort glas
- D) Een vloeistof
- Op het bord: 37% gerecycled. Hoeveel % wordt NIET gerecycled?
- A) 37%
- B) 53%
- C) 63% ✓
- D) 73%
- Hoeveel is 37% van 200 ton?
- A) 37 ton
- B) 74 ton ✓
- C) 137 ton
- D) 200 ton
- PET heeft een dichtheid van 1,38 g/cm³. Wat doet het in water (1,0)?
- A) Het drijft
- B) Het zinkt ✓
- C) Het lost op
- D) Het verdampt
- Welke methode haalt metalen blikjes uit het afval?
- A) Een bak water
- B) Een magneet ✓
- C) Een vergrootglas
- D) Verbranden
- Waarom kun je PET en PE scheiden met alleen water?
- A) Ze hebben een andere kleur
- B) Ze hebben een andere dichtheid: PET zinkt, PE drijft ✓
- C) PE lost op
- D) PET is magnetisch
- Welke recyclingcode hoort bij een PET-fles?
- A) 1 ✓
- B) 5
- C) 6
- D) 7
Actuales · actuales.nl/lespakket/plastic-en-recycling · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.