← Terug naar het pakket
Niveau:groep 5/6groep 7groep 8vmbo 1vmbo 2vmbo 3havo 1havo 2havo 3vwo 1vwo 2vwo 3

16 juni 2026 · vwo 1 · vwo leerjaar 1

Van flesje tot microplastic: de scheikunde van plastic

SCHEIKUNDE · BURGERSCHAP

Lesdoelen

  1. Na deze les kun je uitleggen dat plastic een polymeer is en de soorten (PET, PE, PP) aan het symbool herkennen.
  2. Na deze les kun je scheidingsmethoden benoemen waarmee afval wordt gesorteerd (dichtheid, magneet, met de hand).
  3. Na deze les kun je met percentages werken: hoeveel plastic wordt gerecycled, en wat microplastic is.

Lesplanning

  1. Doelen
  2. Foto van de dag: het PET-flesje
  3. Uitleg: polymeren, sorteren, recyclen en microplastic
  4. Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
  5. Afsluiting: doelen-check en stelling

Uitleg — kernpunten

Foto van de dag: het flesje met een nummer

  • Op bijna elk plastic staat een driehoekje met een nummer.
  • Dat nummer vertelt welk soort plastic het is.
  • Plastic wordt gemaakt uit aardolie en vergaat heel langzaam.

Denkvraag: Waarom staat er een nummer op plastic? Wat zou je ermee kunnen doen bij het afval?

Wat is plastic eigenlijk?

  • Plastic is een polymeer: een hele lange ketting van kleine bouwstenen (monomeren).
  • De grondstof is aardolie of aardgas — plastic is dus eindig.
  • Soorten: PET (flessen, code 1), PE (tassen, 2/4), PP (potjes, 5).

Sorteren is scheiden

  • Op dichtheid: in water zinkt PET (zwaarder dan water), terwijl PE en PP drijven.
  • Met een magneet haal je metaal (ijzer) uit het afval.
  • Daarna scheiden machines en mensen verder op kleur en vorm.

Denkvraag: Waarom kun je twee soorten plastic uit elkaar halen met alleen een bak water?

Recyclen: hoeveel lukt er?

  • Niet al het plastic wordt gerecycled; een groot deel wordt verbrand voor energie.
  • Goed sorteren (schoon en op soort) maakt recyclen makkelijker.
  • Wat in het milieu belandt, wordt zwerfafval.

Denkvraag: Op het bord staat: 37% gerecycled. Hoeveel procent wordt dus níét gerecycled?

Microplastic en wat jij kunt doen

  • Plastic vergaat niet echt; het breekt af tot microplastic (stukjes < 5 mm).
  • Microplastic komt in water, bodem en voedsel terecht.
  • Minder gebruiken en goed scheiden helpt het meest.

Stelling: “Op álle plastic flesjes en blikjes zou statiegeld moeten zitten.”

Quiz met antwoorden

  1. Waarom kun je PET en PE scheiden met alleen water?
    • A) Ze hebben een andere kleur
    • B) Ze hebben een andere dichtheid: PET zinkt, PE drijft ✓
    • C) PE lost op
    • D) PET is magnetisch
  2. PET heeft een dichtheid van 1,38 g/cm³. Wat doet het in water (1,0)?
    • A) Het drijft
    • B) Het zinkt ✓
    • C) Het lost op
    • D) Het verdampt
  3. Welke methode haalt metalen blikjes uit het afval?
    • A) Een bak water
    • B) Een magneet ✓
    • C) Een vergrootglas
    • D) Verbranden
  4. Op het bord: 37% gerecycled. Hoeveel % wordt NIET gerecycled?
    • A) 37%
    • B) 53%
    • C) 63% ✓
    • D) 73%
  5. Waar wordt plastic van gemaakt?
    • A) Hout
    • B) Aardolie of aardgas ✓
    • C) Zand
    • D) Water
  6. Waarom is microplastic een probleem, ook al is het klein?
    • A) Het is duur
    • B) Het verdwijnt niet en komt in water, bodem en voedsel terecht ✓
    • C) Het is zwaar
    • D) Het is magnetisch
  7. Hoeveel is 37% van 200 ton?
    • A) 37 ton
    • B) 74 ton ✓
    • C) 137 ton
    • D) 200 ton
  8. Wat is een polymeer?
    • A) Een metaal
    • B) Een lange ketting van kleine bouwstenen ✓
    • C) Een soort glas
    • D) Een vloeistof

Actuales · actuales.nl/lespakket/plastic-en-recycling · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.