11 mei 2026 · groep 7 · groep 7
Dure olie, dure boodschappen: zo werkt inflatie
ECONOMIE · REKENEN · AARDRIJKSKUNDE
Lesdoelen
- Na deze les kun je uitleggen wat inflatie is en hoe het CBS die elke maand meet.
- Na deze les kun je de keten van olieprijs → pompprijs → boodschappen in stappen beschrijven.
- Na deze les kun je met procenten uitrekenen hoeveel duurder tanken en boodschappen zijn geworden.
Lesplanning
- Doelen
- Foto van de dag
- Uitleg: de Straat van Hormuz, inflatie en jouw boodschappen
- Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
- Afsluiting: doelen-check en stelling
Uitleg — kernpunten
Foto van de dag: het prijzenbord
- Op 6 mei stond de benzineprijs op € 2,646 per liter — de hoogste adviesprijs ooit (UnitedConsumers).
- Het oude record uit 2022 (€ 2,50) sneuvelde al op 17 maart.
- Sindsdien is het record veertien keer opnieuw gebroken.
Denkvraag: Wat verandert er voor een gezin dat elke week moet tanken, als de liter 60…?
Wat is er gebeurd? Olie en de Straat van Hormuz
- Eind februari begon de oorlog tussen de VS en Israël aan de ene kant en Iran aan de andere kant.
- Iran sloot de Straat van Hormuz: door die smalle zeestraat gaat normaal ongeveer een vijfde van alle olie ter wereld.
- De prijs van Brent-olie steeg op 8 maart voor het eerst in vier jaar boven de 100 dollar per vat — met een piek van 126 dollar.
Denkvraag: Waarom stijgt de olieprijs overal ter wereld — ook van olie die nooit door…?
Wat is inflatie?
- Inflatie = spullen en diensten worden gemiddeld duurder. Je geld wordt dus minder waard.
- Het CBS meet elke maand de prijzen van een groot ‘boodschappenmandje’: eten, energie, kleren, de kapper …
- In april 2026 was de inflatie in Nederland 2,8%: wat vorig jaar € 100 kostte, kost nu € 102,80.
Denkvraag: Je spaargeld levert 2% rente op en de inflatie is 2,8%. Word je dit jaar…?
Van vat tot boodschappenkar: de keten
- Stap 1: olie wordt duurder → benzine en diesel aan de pomp worden duurder.
- Stap 2: bijna alles in de winkel komt met vrachtwagens (diesel) → vervoer en productie kosten meer.
- Stap 3: bedrijven berekenen die kosten door → de boodschappen worden duurder. Economen van de Rabobank schatten dat dit 6 tot 9 maanden duurt.
Wie moet de overheid helpen?
- Politici discussiëren: moet de accijns (de vaste belasting per liter) tijdelijk omlaag?
- Vóór: tanken wordt voor iedereen direct goedkoper, ook voor mensen die de auto nodig hebben voor werk.
- Tegen: het kost de overheid miljarden en helpt ook mensen die het niet nodig hebben — je kunt dat geld ook gericht aan gezinnen met een laag inkomen geven.
Stelling: “De overheid moet de accijns op benzine verlagen zolang de olie zo duur is.”
Quiz met antwoorden
- Wat betekent inflatie?
- A) Spullen en diensten worden gemiddeld duurder; je geld wordt minder waard ✓
- B) Benzine wordt goedkoper
- C) Je krijgt meer rente op je spaargeld
- D) De overheid verlaagt de belastingen
- Door welke zeestraat gaat normaal ongeveer een vijfde van alle olie ter wereld?
- A) Het Suezkanaal
- B) De Straat van Hormuz ✓
- C) De Straat van Gibraltar
- D) Het Panamakanaal
- Een liter benzine kostte € 2,00 en kost nu € 2,50. Hoeveel procent is de prijs gestegen?
- A) 20%
- B) 25% ✓
- C) 50%
- D) 2,5%
- Een gezin tankt 40 liter. De liter kost € 2,60 in plaats van € 2,10. Hoeveel duurder is deze tankbeurt?
- A) € 0,50
- B) € 20 ✓
- C) € 24
- D) € 50
- Waarom worden de boodschappen duurder als de olieprijs stijgt?
- A) Supermarkten willen meer winst maken
- B) Transport en productie draaien op olie; die hogere kosten worden doorberekend ✓
- C) Er is dan minder eten in de wereld
- D) De btw stijgt automatisch mee
- De olieprijs daalt vandaag flink. Waarom betaal je in de supermarkt niet meteen minder?
- A) Supermarkten mogen hun prijzen niet verlagen
- B) De inflatie houdt de prijzen tegen
- C) Prijzen werken vertraagd door: contracten en voorraden lopen nog maanden door ✓
- D) De overheid bepaalt de prijzen in de winkel
- Hoe heet de bekende oliesoort waarvan de prijs steeds in het nieuws is?
- A) Texas
- B) OPEC
- C) Brent ✓
- D) Diesel
- Wat is accijns?
- A) Een vaste belasting per liter op onder andere benzine en diesel ✓
- B) De winst van het tankstation
- C) Een korting van de overheid op tanken
- D) De prijs van een vat olie
Actuales · actuales.nl/lespakket/olie-en-inflatie · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.