← Terug naar het pakket
Niveau:groep 5/6groep 7groep 8vmbo 1vmbo 2vmbo 3havo 1havo 2havo 3vwo 1vwo 2vwo 3

15 juni 2026 · groep 5/6 · groep 5/6

Het Zwitserse referendum: mag een land zijn bevolking begrenzen?

BURGERSCHAP · AARDRIJKSKUNDE · REKENEN

Lesdoelen

  1. Na deze les weet je dat Zwitserland mocht stemmen over een vraag.
  2. Na deze les kun je zeggen wat de mensen kozen: nee.
  3. Na deze les kun je uitleggen wat stemmen is.

Lesplanning

  1. Doelen
  2. Foto van de dag
  3. Uitleg: directe democratie, het voorstel en de uitslag
  4. Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
  5. Afsluiting: doelen-check en stelling

Uitleg — kernpunten

Foto van de dag: Zwitserland stemde

  • Gisteren stemden de mensen in Zwitserland.
  • De vraag: mag het land niet te vol worden?
  • Het antwoord van de mensen was: nee.

Denkvraag: Waarover zou jij in de klas willen stemmen?

Zwitsers stemmen vaak zelf

  • In Zwitserland mogen de mensen vaak zelf stemmen.
  • Stemmen is: zelf mogen meebeslissen.
  • Zwitserland ligt in Europa, bij hoge bergen.

Denkvraag: Zoek Zwitserland op de kaart.

Wat kozen de mensen?

  • De meeste mensen stemden tegen (54 van de 100).
  • Het plan ging dus niet door.

Denkvraag: Wie wint er bij stemmen: de grootste groep of de kleinste?

Mag een land dat kiezen?

  • Sommige mensen willen niet te snel groeien.
  • Andere mensen zeggen: we hebben juist mensen nodig om te werken.

Stelling: “Een land mag zelf kiezen hoeveel mensen er wonen.”

Quiz met antwoorden

  1. In welk land was de stemming?
    • A) Zweden
    • B) Zwitserland ✓
    • C) Spanje
    • D) Schotland
  2. Waar ligt Zwitserland?
    • A) In Afrika
    • B) In Europa ✓
    • C) In Azië
    • D) In Amerika
  3. Wat kozen de meeste mensen?
    • A) Ja
    • B) Nee ✓
    • C) Misschien
    • D) Niets
  4. 54 van de 100 stemden tegen. Is dat meer of minder dan de helft?
    • A) Meer ✓
    • B) Minder
    • C) Precies de helft
    • D) Niets
  5. Wat betekent stemmen?
    • A) Hard zingen
    • B) Zelf mogen meebeslissen ✓
    • C) Snel rennen
    • D) Slapen
  6. Mogen Zwitsers vaak of bijna nooit zelf stemmen?
    • A) Vaak ✓
    • B) Bijna nooit
    • C) Nooit
    • D) Eén keer ooit

Actuales · actuales.nl/lespakket/zwitserland-referendum · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.