15 juni 2026 · vmbo 1 · vmbo leerjaar 1
Het Zwitserse referendum: mag een land zijn bevolking begrenzen?
BURGERSCHAP · AARDRIJKSKUNDE · REKENEN
Lesdoelen
- Na deze les kun je uitleggen dat Zwitsers vaak zelf stemmen (directe democratie).
- Na deze les kun je de uitslag van 14 juni 2026 navertellen: het voorstel is verworpen.
- Na deze les kun je een mening geven over begrenzen van de bevolking.
Lesplanning
- Doelen
- Foto van de dag
- Uitleg: directe democratie, het voorstel en de uitslag
- Zelfstandig werken (werkblad op jouw niveau)
- Afsluiting: doelen-check en stelling
Uitleg — kernpunten
Foto van de dag: gisteren stemde Zwitserland
- Op zondag 14 juni 2026 stemde heel Zwitserland.
- De vraag: mag het land zijn bevolking begrenzen op 10 miljoen?
- Het antwoord: nee — het voorstel werd verworpen.
Denkvraag: In Nederland stemmen we zelden zelf. Zou jij vaker willen stemmen?
Zwitsers stemmen vaak zelf
- Zwitsers stemmen vier keer per jaar over voorstellen.
- Met genoeg handtekeningen mag je een eigen voorstel indienen.
- Dat heet directe democratie: het volk beslist zelf mee.
Denkvraag: Vier keer per jaar stemmen — handig of juist te veel? Waarom?
Waar ging het over?
- Zwitserland ligt in Europa, maar zit niet in de EU.
- Er wonen nu ongeveer 9 miljoen mensen.
- Eén partij wilde minder immigratie: mensen die komen wonen.
Denkvraag: Wat is volgens jou een goede reden om érgens te gaan wonen?
De uitslag
- Tegen: 54,8% van de stemmers.
- Voor: 45,2%.
- Tegen is groter, dus het plan is verworpen.
Denkvraag: Is 54,8% tegen een grote of een kleine meerderheid?
Voor en tegen
- VÓÓR een grens: bescherm de natuur en woningen.
- TEGEN: bedrijven en ziekenhuizen hebben mensen nodig om te werken.
Stelling: “Een land mag zelf bepalen hoeveel mensen er mogen wonen.”
Quiz met antwoorden
- In welk land was op 14 juni 2026 het referendum?
- A) Oostenrijk
- B) Zwitserland ✓
- C) Zweden
- D) Slovenië
- Waar ging het voorstel over?
- A) Gratis ov
- B) De bevolking begrenzen op 10 miljoen ✓
- C) Een nieuw volkslied
- D) Hoger loon
- Wat was de uitslag?
- A) Aangenomen
- B) Verworpen ✓
- C) Uitgesteld
- D) Gelijkspel
- Hoe vaak stemmen Zwitsers per jaar over voorstellen?
- A) 1 keer
- B) 2 keer
- C) 4 keer ✓
- D) 12 keer
- 54,8% tegen en 45,2% voor. Wie was groter?
- A) Voor
- B) Tegen ✓
- C) Gelijk
- D) Niemand
- Wat betekent ‘directe democratie’?
- A) De koning beslist
- B) Het volk beslist zelf mee ✓
- C) Niemand stemt
- D) Alleen rijken stemmen
- Waarom wilde één partij minder immigratie?
- A) Voor een mooiere vlag
- B) Bang dat het land te snel groeit ✓
- C) Voor meer toeristen
- D) Geen reden
- “Ons land is te vol” — wat voor uitspraak is dat?
- A) Een hard feit
- B) Een mening ✓
- C) Een rekensom
- D) Een wet
Actuales · actuales.nl/lespakket/zwitserland-referendum · Compleet pakket (PowerPoint, werkbladen op drie niveaus, NT2-steun) gratis te downloaden.